Cùng khám phá
Cúc Phương

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ và miền Bắc hoàn toàn giải phóng, Ty Lâm nghiệp Ninh Bình thành lập Lâm trường Cúc Phương với nhiệm vụ chính là khai thác gỗ phục vụ công cuộc xây dựng đất nước. Trong quá trình điều tra tài nguyên rừng, các nhà khoa học phát hiện Cúc Phương là khu rừng còn giữ được tính nguyên sinh cao, có hệ sinh thái đặc sắc. Giáo sư – Tiến sĩ Avrorin (Liên Xô) khi khảo sát đã nhận định: "Khu rừng Cúc Phương có đủ tiêu chuẩn để xây dựng thành một vườn quốc gia lớn ở Đông Nam Á." Từ đó, Chính phủ quyết định thành lập Khu rừng Cúc Phương. Đến năm 1964, Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã đến thăm và ghi nhận: "Khu rừng Cúc Phương là một hình ảnh rất tươi đẹp của đất nước ta."

Sau thống nhất đất nước, Chính phủ phê duyệt Luận chứng Kinh tế – Kỹ thuật cho Vườn Quốc gia Cúc Phương, đánh dấu bước phát triển toàn diện và đồng bộ. Các hoạt động bảo tồn, nghiên cứu, giáo dục và phát triển hạ tầng được triển khai bài bản.

Trong giai đoạn này, ba lĩnh vực: bảo vệ rừng, nghiên cứu khoa học và du lịch sinh thái trở thành nền tảng cho định hướng phát triển bền vững của Vườn. Hoạt động quản lý và bảo tồn chuyển hướng tiếp cận theo xu thế hiện đại, phù hợp với thực tiễn. Đặc biệt, Phương án quản lý, bảo tồn và phát triển bền vững Cúc Phương giai đoạn 2021 – 2030 đã được phê duyệt, tạo cơ sở cho Vườn tiến tới tự chủ tài chính và nâng cao hiệu quả vận hành.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, Cúc Phương định vị mình như một "untouched gem" – Viên ngọc xanh chưa khai phá giữa lòng Ninh Bình - nơi lưu giữ vẻ đẹp nguyên sơ của rừng già Việt Nam cùng hệ sinh thái phong phú bậc nhất cả nước. Hiện nay, Cúc Phương đang tích cực tham vấn và triển khai đề án phát triển du lịch sinh thái giai đoạn 2023–2030, với định hướng đổi mới và đa dạng hóa các sản phẩm du lịch gắn liền với bảo tồn thiên nhiên. Mục tiêu xuyên suốt là nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường, đồng thời thúc đẩy sự chung tay gìn giữ các giá trị tự nhiên quý giá. Từ cột mốc năm 1962 đến nay, Cúc Phương đã trải qua hơn 60 năm hình thành và phát triển, trở thành một trong những mô hình tiêu biểu về bảo tồn thiên nhiên tại Việt Nam. Bước vào giai đoạn mới, Cúc Phương không chỉ tiếp tục vai trò gìn giữ đa dạng sinh học, mà còn từng bước thích ứng với xu hướng du lịch sinh thái bền vững. Với cách tiếp cận cân bằng giữa bảo tồn và trải nghiệm, Cúc Phương đang dần khẳng định vị thế là một điểm đến sinh thái có giá trị thực chất – nơi con người không chỉ khám phá, mà còn học cách sống hài hòa hơn với thiên nhiên.